Resumen
La emulación de la vida biológica en células sintéticas ha ganado amplia atención durante la última década. El descubrimiento de orgánulos con comportamiento líquido en 2009, ampliamente conocidos como condensados biomoleculares, ha producido un cambio de paradigma en los campos de la biología celular y molecular. En respuesta, los químicos han desarrollado análogos sintéticos simplificados de estos condensados líquidos sin membrana, denominados coacervados. Aquí destacamos cómo los coacervados sirven como modelos empíricos ideales para estudiar las relaciones estructura-función y para comprender la compleja maquinaria celular.
Referencias
B. C. Buddingh’, J. C. M. Van Hest, Acc. Chem. Res. 2017, 50, 769-777, https://doi.org/10.1021/acs.accounts.6b00512.
R. Brown, en The Miscellaneous Botanical Works of Robert Brown, vol. II (Eds.: J. J. Bennett), Cambridge University Press 2015, pp. 487-544, https://doi.org/10.1017/CBO9781107775473.017.
M. Bentivoglio, Trends Neurosci. 1998, 21, 195-200, https://doi.org/10.1016/S0166-2236(98)01229-6.
S. Eguchi, V. Rizzo, Clin. Sci. 2017, 131, 1-2, https://doi.org/10.1042/CS20160610.
T. Pederson, Cold Spring Harbor Perspectives in Biology 2011, 3, a000638-a000638, https://doi.org/10.1101/cshperspect.a000638.
M. Lafarga, I. Casafont, R. Bengoechea, O. Tapia, M. T. Berciano, Chromosoma 2009, 118, 437-443, https://doi.org/10.1007/s00412-009-0212-x.
Y. Li, Y. Liu, X.-Y. Yu, Y. Xu, X. Pan, Y. Sun, Y. Wang, Y.-H. Song, Z. Shen, Sig. Transduct. Target. Ther. 2024, 9, 305-331, https://doi.org/10.1038/s41392-024-02013-w.
“Santiago Ramon y Cajal (1852-1934) portrait (restored)”, disponible en https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Santiago_Ram%C3%B3n_y_Cajal_(1852-1934)_portrait_(restored).jpg, 2024 (consultado: 26/02/2026).
“Santiago Ramon y Cajal nerve cells in the brain”, disponible en https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Santiago_Ramon_y_Cajal_nerve_cells_in_the_brain.jpg, 2025 (consultado: 26/02/2026).
C. P. Brangwynne, C. R. Eckmann, D. S. Courson, A. Rybarska, C. Hoege, J. Gharakhani, F. Julicher, A. A. Hyman, Science 2009, 324, 1729-1732, https://doi.org/10.1126/science.1172046.
Y. Shin, C. P. Brangwynne, Science 2017, 357, eaaf4382, https://doi.org/10.1126/science.aaf4382.
J.-Y. Youn, B. J. A. Dyakov, J. Zhang, J. D. R. Knight, R. M. Vernon, J. D. Forman-Kay, A.-C. Gingras, Mol. Cell 2019, 76, 286-294, https://doi.org/10.1016/j.molcel.2019.09.014.
S. Choi, J.-M. Lee, K. K. Kim, Mol. Biomed. 2025, 6, 99-137, https://doi.org/10.1186/s43556-025-00350-y.
K. Charitonidou, E. Panteris, K. Ganias, J. Fish Biol. 2022, 100, 1223-1232, https://doi.org/10.1111/jfb.15032.
V. Rangachari, Commun. Biol. 2023, 6, 656-664, https://doi.org/10.1038/s42003-023-04963-3.
P. T. Conduit, A. Wainman, J. W. Raff, Nat. Rev. Mol. Cell. Biol. 2015, 16, 611-624, https://doi.org/10.1038/nrm4062.
C. B. Bucur, Z. Sui, J. B. Schlenoff, J. Am. Chem. Soc. 2006, 128, 13690-13691, https://doi.org/10.1021/ja064532c.
M. Muthukumar, Macromolecules 2017, 50, 9528-9560, https://doi.org/10.1021/acs.macromol.7b01929.
J. Fu, J. B. Schlenoff, J. Am. Chem. Soc. 2016, 138, 980-990, https://doi.org/10.1021/jacs.5b11878.
M. Abbas, W. P. Lipiński, J. Wang, E. Spruijt Chem. Soc. Rev. 2021, 50, 3690-3705, https://doi.org/10.1039/D0CS00307G.
I. B. A. Smokers, B. S. Visser, A. D. Slootbeek, W. T. S. Huck, E. Spruijt, Acc. Chem. Res. 2024, 57, 1885-1895, https://doi.org/10.1021/acs.accounts.4c00114.
D. Garenne, L. Beven, L. Navailles, F. Nallet, E. J. Dufourc, J. Douliez, Angew. Chem. Int. Ed. 2016, 55, 13475-13479, https://doi.org/10.1002/anie.201607117.
P. Wen, H. Huang, R. Zhang, H. Zheng, T. Liang, C. Zhuang, Q. Wu, J. Wang, F. Liu, K. Zhang, W. Wu, K. He, F. Liu, H. Li, Z. Gu, Nat. Chem. 2025, 17, 279-288, https://doi.org/10.1038/s41557-024-01705-8.
A. B. Cook, S. Novosedlik, J. C. M. Van Hest, Acc. Mater. Res. 2023, 4, 287-298, https://doi.org/10.1021/accountsmr.2c00239.
S. Paul, K. Gayen, P. G. Cantavella, B. Escuder, N. Singh, Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63, e202406220, https://doi.org/10.1002/anie.202406220.
S. Koppayithodi, N. Singh, J. Am. Chem. Soc. 2025, 147, 5293-5299, https://doi.org/10.1021/jacs.4c16416.
K. Peyraud-Vicre, C. Dechamps, N. Martin, V. Desvergnes, J. Am. Chem. Soc. 2025, 147, 37337-37346, https://doi.org/10.1021/jacs.5c10731.
A. I. Oparin, El origen de la vida, Ediciones AKAL, Madrid 1989.
F. Gomollon-Bel, Chem. Int. 2025, 47, 6-15, https://doi.org/10.1515/ci-2025-0402.
M. Dogterom, G. H. Koenderink, Nat. Rev. Mol.Cell. Biol. 2019, 20, 38-54, https://doi.org/10.1038/s41580-018-0067-1.
F. Hasecke, T. Miti, C. Perez, J. Barton, D. Scholzel, L. Gremer, C. S. R. Gruning, G. Matthews, G. Meisl, T. P. J. Knowles, D. Willbold, P. Neudecker, H. Heise, G. Ullah, W. Hoyer, M. Muschol, Chem. Sci. 2018, 9, 5937-5948, https://doi.org/10.1039/C8SC01479E.

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial-CompartirIgual 4.0.
Derechos de autor 2026 Anales de Química de la RSEQ

